وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
"مهندس پزشک" دستیار مهندس پزشک
0

سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
خراسان - مشهدمقدس-میدان امام رضا(ع)

گازهای طبی

گازهای طبی

گازهایی که طبق استانداردهای پزشکی برای بیهوشی و درمان بیماران و یا تشخیص بیماری­ها، تولید و بسته بندی می­شوند، گازهای طبی نام دارند. گازهای طبی معمولاً به دو گروه تقسیم می­شوند. گروه اول گازهایی هستند که استنشاقی هستند یعنی جهت استنشاق بیماران مورد استفاده قرار می­گیرند مانند گاز اکسیژن. (O۲) که جهت تنفس بیماران مورد استفاده قرار می­گیرد و یا گاز بیهوشی N۲O که جهت هوشبری در اتاق عمل مورد استفاده قرار می­گیرد.

گروه دوم گازهایی هستند که جهت راه­اندازی تجهیزات پزشکی و تسهیل در امر درمان بیماران مورد استفاده قرار می­گیرد؛ که به عنوان مثال می­توان از گاز CO۲  که در لاپاراسکوپی مورد استفاده قرار می­گیرد و یا هوای فشرد (ازت) که جهت راه اندازی دستگاه­های پنوماتیکی (بادی) مورد استفاده قرار می­گیرد، نام برد. گروه دوم، گازهای غیر استنشاقی هستند.

گاز اکسیژن برای تنفس و سوخت‌وساز بدن ضروری است و پرکاربرد بودن آن در پزشکی دور از ذهن نیست. این گاز برای افزایش متابولیسم در بدن به کار می‌رود. بیمارانی که دچار مشکلات تنفسی هستند یا اینکه ریه‌ی آن‌ها به مقدار قابل‌توجهی کارکرد خود را ازدست‌داده است، برای ادامه‌ی حیات به کپسول اکسیژن نیاز دارند. افراد برای ناراحتی قلبی یا مصدومینی که دچار مشکلات تنفسی هستند نیزخیلی اوقات با کمک این گاز زنده می‌مانند تا به بیمارستان انتقال یابند.

تأمین اکسیژن در مراکز درمانی به ۳ روش امکان­پذیر است.

 سیلندر اکسیژن: اکسیژن در این روش به صورت سیلندر تحویل مراکز شده و مورداستفاده قرار می­گیرد.

اکسیژن ساز مرکزی: در این روش اکسیژن در محل مراکز درمانی تولیدشده  (جداسازی از هوا) و  مورد استفاده قرار میگیرد.

اکسیژن مایع: در این روش اکسیژن مایع توسط شرکت­های تأمین کننده به داخل مخازن مخصوصی که در محل مراکز درمانی تعبیه شده، تزریق شده و مورد استفاده قرار می­گیرد.

عموماً در مراکز درمانی از روش اول و دوم استفاده می­شود، به نحوی که اکسیژن اکسیژن ساز تولیدشده و در خود مراکز به مصرف می­رسد اما جهت جلوگیری از هرگونه خسارات ناشی از عدم عملکرد اکسیژن ساز، تعدادی سیلندر اکسیژن در خط رزرو به موازات اکسیژن ساز قرار می­گیرد تا در مواقع اورژانس که اکسیژن ساز امکان تأمین اکسیژن را ندارد، مورد استفاده قرار می­گیرد.

برای استفاده و ذخیره گازهای طبی در بیمارستان­ها و مراکز درمانی تجهیزات مختلفی مورد نیاز است که در ادامه چند مورد از این تجهیزات می­پردازیم.

  1. سیلندرهای گاز طبی

سیلندرها، مخازن استوانه­ای شکل یکپارچه­ای هستند که فاقد هرگونه جوشکاری و درز در فرآیند تولید هستند. جنس سیلندرها از آلومینیوم و یا فولاد هست که به روش لوله های (مانیسمان) بدون درز تولید می­شوند. قسمت­های بالا و پایین سیلندرها به صورت کروی ساخته می­شود تا تحمل فشار بالای گاز موجود در آن را داشته باشد. در قسمت بالایی سیلندرها شیر مخصوص هر گاز به صورت پیچی بسته می­شود به نحوی که  هیچگونه جوشکاری در این سیلندرها وجود ندارد شیرها  شامل قسمت نازل (رزوهای)، قسمت فلکه و در بعضی از شیرها قسمت سوپاپ هستند.

قسمت نازل و شیر در تمامی سیلندرها مشترک بوده و قسمت سوپاپ فقط در گازهای خاصی که دارای فشار بالا باشند وجود دارد مثل گاز CO۲, N۲O روی بدنه سیلندرها مشخصات فنی شرکت تولیدکننده وزن سیلندر و سال ساخت آن حک شده است.

در قسمت بالای هر سیلندر کلاهک مخصوصی جهت حفاظت از باز شدن ناگهانی شیر سیلندرها و همچنین شکستگی شیر براثر سقوط و همچنین آغشته شدن شیر روی سیلندر به مواد ممنوعه (مثل روغن در سیلندرهای اکسیژن) قرار می­گیرد. رنگ بدنه سیلندرها بر اساس گاز موجود در آن تعریف می­شود که خود دارای استاندارد ویژه رنگ آمیزی به شرح زیر است.

اکسیژن               سفید

N۲O                 آبی

CO۲                 طوسی

ازت                     خاکستری

  • سامانه آتلت

اجرای لوله گذاری گاز طبی و آتلت یا اوتلت جهت گازهای بیهوشی ، وکیوم،اکسیژن و… یکی از پرکاربرد ترین تجهیزات بیمارستانی شبکه گاز طبی بیمارستان می­باشد که یکی از شریان­های اصلی آن استفاده در بخش­های بستری، اتاق­های عمل،CCU و… می­باشد. امروزه جهت اجرای پروژه­های درمانی لزوما نیاز به این سیستم خواهیم داشت.

یکی از اصلی ترین بخش­ها سامانه تولید اکسیژن می­باشد که در بیمارستان­های بزرگ به صورت مراکز تاسیساتی در نظر گرفته می­شوند. در بیمارستان­ها و مراکز درمانی با مصارف کمتر به دلیل کم کردن هزینه ساخت و نگهداری ترجیح بر آن است تا از کپسول­های اکسیژن استفاده شود به این صورت که تعدادی کپسول در ۲ یا چند سامانه به صورت جدا از هم سر بندی و متصل می­گردند و همگی آن­ها به سانترال مرکزی متصل می­گردند تا از آنجا به کمک رگلاتورها فشار شکنی صورت گیرد و انتقال گاز از طریق لوله­ها به فضاها انجام یابد. به یاد داشته باشیم دلیل استفاده از ۲ یا چند سامانه مجزا این امر را ممکن ساخته تا بتوان کپسول­های خالی را تعویض و جایگزین نمود. سپس توسط لوله های مسی گاز به مقصد مورد نظر نزدیک می­شود اما قبل از ورود به بخش و عموما در کنار بخش پرستاری دستگاه جعبه های ولو باکس و آلارم نصب می­گردد تا در صورت افزایش و یا کاهش غیر منتظره پرسنل از این امر آگاه شوند و در صورت نیاز اقدام به قطع گاز نمایند.

پس از عبور از این بخش گاز به مقصد خود خواهد رسید. آتلت ها همیشه فشار گاز را در حال انتظار برای مصرف نگه خواهند داشت. کنسول های بالای سر تخت طبی می­تواند به چند دسته توکار، روکار، آویز و ایستاده دسته بندی گردد.

  • مانومتر

از جمله مهم­ترین کمیت­های مورد اندازه گیری در واحدهای صنعتی، کمیت فشار می­باشد، بگونه­ای که برای تعین نوع تجهیزات ابزار دقیق معمولا یکی از آیتم­هایی که همواره مورد سوال است، فشار سیستم و در نتیجه ماکزیمم فشار قابل تحمل آن می­باشد. از این رو همواره نیازمند تجهیزاتی هستیم تا با توجه به شرایط محیطی و استانداردهای مربوط بتوانند فشار سیستم را اعلام کنند و با توجه به آن عمل می­کنند.

برای اندازه گیری فشار گاز درون یک ظرف از وسیله­ای بنام مانومتر استفاده می­شود . مانومتر یک لوله خمیده است که درون آن جیوه قرار دارد. و بر حسب میلیمتر مدرج شده است. در صورتیکه فشار دو طرف لوله با هم برابر باشد، سطح جیوه در دو لوله یکسان خواهد بود . ولی اگر فشار یک طرف لوله بیشتر باشد، جیوه دورن لوله جابجا شده و اختلاف سطح جیوه در دوطرف لوله همان اختلاف فشار دو طرف لوله می­باشد .

در مانومتر برای اندازه گیری فشار گازها، از روش مقایسه آن­ها با فشار هوا استفاده می­شود . درلوله U شکل مایعی ریخته می­شود که چنانچه چگالی مایع موجود در فشار سنج را بدانیم می­توانیم اختلاف فشار بین گاز و جو را محاسبه نماییم. معمولأ درمانومتر از جیوه استفاده می­شود . هنگامی که فشار دو گاز در دوحباب برابر است فشار برابر ۷۶۰ میلی متر جیوه (یک جو) خواهد بود.

فلومتر قسمتی از مانومتر است که وظیفه تنظیم جریان گاز و مرطوب ساختن آن برای بیمار را دارد. اگر فلومتر با فشارشکن و گیج همراه باشد به این مجموعه مانومتر گفته می­شود. از فلومتر به تنهایی زمانی می­توان استفاده کرد که فشار اکسیژن ورودی توسط فشارشکن کم شده باشد. به طور مثال در به مستقیم می­توان به آتلت بر روی کنسول دیواری متصل شود اما برای استفاده در سیلندرها باید از مانومتر استفاده شود.

استنشاق اکسیژن بدون رطوبت در نرخ­های بالا که توسط ماسک اکسیژن برای بیمار تامین می­شود، مجرای تنفس را خشک کرده و به آن آسیب می­رساند به همین دلیل مانومتر یا فلومتر معمولا مجهز به یک لیوان مرطوب کننده است تا اکسیژن قبل از ورود به مجرای تنفسی بیمار مرطوب نمایند. درون این لیوان از آب مقطر استفاده می­شود.

مهندس پزشک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما