وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
"مهندس پزشک" دستیار مهندس پزشک
0

سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
وبسایت تخصصی مهندس پزشکی
خراسان - مشهدمقدس-میدان امام رضا(ع)

آشنایی با دستگاه ونتیلاتور(دستگاه تنفس مصنوعی)

آشنایی با دستگاه ونتیلاتور(دستگاه تنفس مصنوعی)

ریه ها و تنفس

  • ریه ها مهمترین بخش سیستم تنفس هستند.

  • هدف اصلی دستگاه تنفس،جذب اکسیژن برای سلولهای بدن ودفع دی اکسید کربن ناشی از فعالیتهای متابولیکی سلول است.                                                                                                                                                                فرایند تنفس شامل عملیات:                                                                                                              دم ( یا دریافت هوا شامل۷۹درصد نیتروژن،۲۰/۹۶درصداکسیژن و ۰۴/۰درصد دی اکسیدکربن)

  • بازدم ( یابیرون دادن هوای داخل ریه ها شامل۷۹ درصدنیتروژن،۱۷ درصداکسیژن،و۴درصد دی اکسیدکربن)                 عضلات قفسه سینه با تغییرحجم خود عمل دم(دریافت هوا)وبازدم(خروج هوا)رادرمکانیسم تنفس به وجود می آورند.

دونوع عضله درقفسه سینه به مکانیسم تنفس کمک میکنند:
(۱ دیافراگم،پرده ای که شکم را ازقفسه سینه جدامیکندوبالاوپایین میرود.
(۲ عضلات بین دندهای،عضلاتی که قفسه سینه را احاطه کرده ودنده ها رابه سمت داخل وخارج به حرکت درمی آورند.

یک عامل مهم دردرمان بیماریهای تنفسی،کمک به بیماربرای پُروخالی کردن ریه ها اش میباشد.
برای این منظوردستگاه های ونتیلاتور(دستگاه تنفس مصنوعی) ساخته شده اند،این دستگاه هاعبورهوا به داخل ریه هاوخارج کردن آن را امکان پذیرمیسازند.

ازنظرمکانیکی دو روش برای ورود هوا واکسیژن بطورمصنوعی به داخل ریه هاوجود دارد:
–فشارمنفی
–فشارمثبت
دستگاه های ونتیلاتور نیزبرهمین اساس به دودسته زیر تقسیم میشوند:
–ونتیلاتوربافشار منفی
–ونتیلاتوربافشار مثبت

ونتیلاتوربافشار منفی

  • براساس مکانیسم طبیعی تنفس ساخته شدهاست.
  • فشارمنفی دستگاه به قفسه سینه بیمارمنتقل شده وباعث افت فشاردر نای میگردد،که موجب ورود هوا به درون ریه هامیشود.
    (حالت مکش اطراف قفسه سینه ایجاد میکند)
  • پس از آن فشاردستگاه به مقدار فشارعادی برگردانده میشود وریه ها به شکل اولیه شان برگشته ومقداری ازهوارا بیرون میدهند.
  • دستگاه هایی که براساس این روش ساخته میشوند به چهاردسته تقسیم میشوند:
    ۱- نوع محفظه ای
    ۲- نوع سینه ای یا سینه ای-شکمی
    ۳- گهواره ای
    ۴- کمربند شکمی
  • درنوع محفظه ای بدن شخص درون اتاقکی قرارگرفته وسپس فشارداخل اتاقک راکاهش میدهند.
  • نوع اول ودوم برای تولید کامل فلو وفشارلازم برای بیمارمورداستفاده قرارمیگیرند
  • ولی نوع سوم وچهارم تنها برای کمک به بیمارانی که تا حدودی قادربه تنفس هستند،استفاده میشوند.



مزایای ونتیلاسیون بافشار منفی
–نیازبه گذاشتن لوله تراشه ندارد.
–استفاده ازآن آسان بوده ومیتوان درمنزل ازآن استفاده کرد.
–بیمارهنگام استفاده قادربه صحبت کردن وغذاخوردن است.
–در آپنه هنگام خواب کاربرد دارد
–استفاده آسان در منزل

معایب ونتیلاسیون بافشار منفی
–فشارمنفی سبب بروز عوارضی برروی سیستم های دیگربیمار میشود.
–بیماردرون محفظه تحرک ندارد.
–فشاردستگاه میتواند باعث زخم وضایعات پوستی روی قفسه سینه شود.
–درهمه انواع نارسایی های تنفسی نمیتوان ازآن استفاده کرد.

ونتیلاتور بافشار مثبت

  • در ونتیلاتوربا فشارمثبت با افزایش فشار درنای،هوابه درون ریه ها دمیده میشود.استفاده ازاین روش امکان معالجه بیماران بامقاومت بالای ریه وظرفیت پایین را فراهم میکند.
  • تنظیم دستگاه برای داشتن فشارلازم و حجم لازم،بسیارراحت ترازنوع فشارمنفی است واز بیماران میتوان مراقبت بهتری کرد.

باروشهای مختلفی میتوان به کمک ونتیلاتوربه بیمارتنفس داد،انواع مدهای تنفسی ونتیلاتور باتوجه به شرایط بیمار:

  1. مد تهویه کنترل شده(CMV: Control Mode Ventilation)

دراین مُد ونتیلاتورحجم جاری قابل تنظیم ومشخصی را به بیمار میدهد.  تعداد تنفس وحجم آن ازقبل تعیین شده وبیمار کنترلی روی شروع وسیکل تنفسی ندارد.   این مد دربیماران دچار آپنه(توقف تنفس)ویاباحداقل کوشش تنفسی به دلیل اختلال درسیستم اعصاب مرکزی کاربرد دارد. دراین مد اگربیمارتلاشی برای تنفس داشته باشد،جنگ بیماربا دستگاه اتفاق می افتد.

  1. مد کنترل کمکی(ACV: Assist Control Ventilation)

دراین مد ونتیلاتور نسبت به کوشش دمی بیمار برای نفس کشیدن حساس است.
این مد به صورتی تنظیم شده است که هرکوشش تنفسی بیمار بافشارمنفی مشخص باعث آزاد شدن حجم هوای از پیش تعیین شده ای به ریه بیمارمی شود.
درصورتی که بیمارکوشش تنفسی نداشته باشد،دستگاه مثل مد تهویه کنترل شده عملکرده وحجم مشخص را درفواصل زمانی تعیین شده به داخل ریه ها میفرستد.
این مد دربیمارانی استفاده میشود که روی تعداد والگوی تنفسی خود کنترل  دارندولی به علت ضعف عضلات  تنفسی،توانایی تنفس کامل را ندارند.

  1. مد تهویه متناوب اجباری(IMV: Intermittent Mandatory Ventilation)

دراین مد بیمار ازمسیرونتیلاتور به تنفس ارادی خود ادامه میدهد ولی در فواصل معین ونتیلاتورحجم مشخصی از هوا را با تعداد ازپیش تعیین شده و بدون توجه به دم وبازدم ارادی بیمار،به وی میرساند.
حجم تنفس ارادی بیماربستگی به کوشش عضلات تنفسی و قدرت آن ها دارد.
این مد برای بیمارانی که تنفس ارادی دارند ولی به علت ضعف عضلات تنفسی، کفایت تنفس لازم راجهت جدایی کامل ازدستگاه به دست نیاورده اند،به کار میرود و برای شروع جدایی از ونتیلاتورمناسب است.

  1. مد تهویه متناوب اجباری هماهنگ شده(SIMV: Synchronized IMV)

دراین مد ونتیلاتور درفواصل از قبل تنظیم شده به کوشش تنفسی بیمار حساس شده وحجم آزاد میکند.
درفواصل این سیکلهای کمکی،بیماربه صورت ارادی با حجم وتعداد تنفس خودش نفس میکشد و ونتیلاتور فقط هوای اکسیژن دار مرطوب دراختیاراو قرارمیدهد وصبرمیکند زمان از پیش تعیین شده دستگاه برای دادن تنفس فرا برسد و درآن زمان با اولین کوشش تنفسی برای اوحجم آزاد می کند.
دراین مد اگربیماردچاروقفه تنفسی گردد ونتیلاتور درزمان مناسب تعداد و حجم جاری لازم رابه بیمار میرساند.
تفاوت این مد باIMV دراین است که درمدIMV درهرقسمت ازسیکل تنفسی ارادی ممکن است حجم آزاد شود درحالی که در SIMVحجم رادر زمان ازپیش تعیین شده باشروع تلاش دمی بیمار آزاد میکند.

  1. مد تهویه دقیقه ای اجباری(MMV: Mandatory MinuteVentilation)

دراین مد ونتیلاتوربرتنفس بیمار نظارت میکند.
اگرتهویه دقیقه ای(حجم هوایی که دریک تنفس معمولی درمدت یک دقیقه باعمل دم وارد و با بازدم خارج میشود)مورد نظرکه در
ونتیلاتور تنظیم شده است توسط بیماربه وجود نیاید ، ونتیلاتورحجم خودراکه ازپیش تعیین شده آزاد میکند.
درواقع اگر  بیمارتوانایی حفظ تهویه دقیقه ای درحد تنظیم شده را داشته باشد ونتیلاتورًعملا کاری انجام نمیدهد.
تفاوتMMVباSIMVاین است که اگربیمار قادربه حفظ تهویه دقیقه ای باشد تهویه اجباری به بیمارداده نمیشود.

  1. مد تهویه ارادی(spontaneous ventilation)

دراین مد بیمار کل کارتنفس ازقبیل تعداد تنفس دردقیقه و حجم جاری را تعیین کرده وونتیلاتورهیچگونه کمکی به بیمار نمیکند و فقط درطول دوره دم اکسیژن آزاد میکند.
دستگاه وضعیت تنفسی بیمار(حجم،تعدادتنفس،فشار راه هوایی) را کنترل کرده ودرقبال هرگونه اختلالی،سیستم هشدار دستگاه فعال میگرد.

  1. مد تهویه حمایتی فشاری خودبخودی support ventilation)(spontaneous pressure

 دراین نوع تهویه دستگاه دم کوششی خود بخودی را بامیزان ازقبل تعیین شده فشارمثبت راه هوایی افزایش میدهد.
 باشروع دم توسط بیمار،جریانی ازگاز بافشارمثبت از پیش تنظیم شده در لوله دمی ونتیلاتور جریان پیداکرده ودر کل سیکل دم ارادی  به طور ثابت حفظ میگردد و حجم جاری بیمار را تقویت میکند.
درنتیجه با هردم ارادی جریان بیشتری از گازوارد ریه های بیمارمی گردد.
میزان فشارمثبتً معمولا توسط پزشک تعیین میشود.

  1. فشارمثبت مداوم راه هوایی Pressure)(CPAP: Continues Positive Airway

این مد برای بیمارانی به کارگرفته میشود که  دارای تنفس خودبخودی میباشند.
درسراسرسیکل تنفسی فشارمثبت حفظ شده وبیمار برای دریافت هوا مجبوربه ایجاد فشارمنفی در راه هوایی نمیباشدوکار تنفسی کمتر
میگردد.
این مد درهنگام جداسازی بیمار ازونتیلاتوربه کارگرفته میشود.
درطول تنفس ونتیلاتورفقط برای بیماراکسیژن بافشاربالا آزاد می کندودستگاه معیارهای تنفسی بیمارراکنترل کرده ودرصورت بروز
مشکل سیستم اعلام خطرمیکند.

  1. مد فشارمثبت پایان بازدمی (PEEP: Positive End Expiratory Pressure)

درحالت طبیعی ودرپایان بازدم فشار داخل ریه برابر فشار اتمسفراست.
بااستفاده ازاین مد درانتهای بازدم فشار داخل ریه بالاتر ازفشار اتمسفرخواهد بود.
یعنی قبل ازبرابرشدن فشار داخل ریه با فشاراتمسفر،تنفس بعدی شروع خواهد شد.
دراین روش ازمچاله شدن حبابچه های هوایی پیشگیری شده و باعث بهترشدن اکسیژن رسانی به ریه ها میشود.

  1. مد فرکانس بالا(HVF)

این نوع ونتیلاسیون شامل استفاده ازتعداد تنفس بیش از تعداد طبیعی وحجم کمترازحد طبیعی میباشد.
دراین روش۱۰۰-۶۰تنفس دردقیقه وباحجم جاری کم (حجمی ازهوا که دریک تنفس معمولی باعمل دم وارد و با بازدم
خارج میشود) وار دسیستم تنفسی بیمار میگردد.
ازاین دستگاه برای بیمارانی که نمیتوان حجم ویا فشار زیادی را به ریه آن ها اعمال کرد(مانندبچه های کوچکی که ریه آن ها سوراخ است ویاافرادی که به دلیل عفونت ویاگرفتگی دهان نمیتوان حجم زیادی از هوا رابه ریه آنها منتقل کرد)استفاده میشود.

آلارم های دستگاه

آلارم هاازنظرمحافظتی برای بیمارانی که بادستگاه ونتیلاتور،تنفس می کنند اهمیت زیادی دارند.
مجموعه آلارم هایی که دریک دستگاه ونتیلاتور وجود دارند را میتوان به صورت زیرخلاصه کرد:
آلارم مربوط به کاهش فشار: این آلارم هنگام جداشدن بیمارازدستگاه،جداشدن لوله هاو نشت هوا از لوله هااعلام میشود.    

۲)آلارم مربوط به افزایش فشار: این آلارم جهت آگاهی ازافزایش فشار راه های هوایی،بیش ازحد درنظرگرفته شده، تنظیم میگردد.
 برخی علل فعال شدن این آلارم افزایش ترشحات،خم شدن لوله ها،گازگرفته شدن لوله تراشه به وسیله بیمار،افزایش مقاومت راه هوایی وجنگ با ونتیلاتور میباشد.
آلارم مربوط به تهویه دقیقه ای : درصورتی که به دلیل نشت دستگاه میزان  تهویه دقیقه ای ازحدی کمترشود و یا به
دلیل افزایش تعداد تنفس یا حجم جاری ازحد مجاز بیشترشود،آلارم این بخش به صدادرمی آید.
آلارم مربوط به کاهش فشار اکسیژن : به علت قطع یا کاهش فشار اکسیژن درسیستم میباشد ولازم است ارتباطات با
اکسیژن مرکزی  کنترل شود.                                                                                           

 ۵)آلارم مربوط به وقفه تنفسی(آپنه) : درصورت وقفه تنفسی (معمولاحدود۲۰ثانیه)این آلارم فعال میشود. البته دستگاه های جدی مجهز به  سیستم تهویه مطمئن(CMV)میباشند که درصورت آپنه به کار میافتد.
آلارم مربوط به نسبت دم به بازدم :  این سیستم اگردر تهویه  اجباری نسبت دم به بازدم از۱/۱کمترشود،فعال می شود
آلارم مربوط به نارسایی دستگاه :  درصورتی که به دلایل خارجی یا داخلی دستگاه قادربه ایجاد سیکل تنفسی
نباشد ،سیستم اعلام خطر فعال شده  ودراکثرونتیلاتورها دریچه ایمنی ونتیلاتور بازمیگردد تابیمار از هوای اتاق برای تنفس  استفاده کند.

  • موارد قابل توجه در انتخاب مناسب ونتیلاتور
  • توجه به مدهای تنفسی دستگاه
  • داشتن ویژگی ونتلاسیون فرکانس بالا
  • تعدادتنفس دردقیقه(نرخ تنفسی)
    _ تعدادتنفس دربزرگسالان بین۱۲تا۱۶باردردقیقه تنظیم میشود.
    _ افزایش یا کاهش بیش ازحد تنفس دردقیقه میتواند عوارض شدیدی برای بیمار داشته باشد.
  • میزان حجم جاری دستگاه(Tidal Volume)

_ حجم جاری،حجمی ازهواست که درطول یک دم به وسیله ونتیلاتور به بیمار داده میشود
_ میزان آن برای بزرگسالان حدود۵۰۰ میلیلیترمیباشد                                                                         

سرعت جریان هوای دمی(فلوی دمی)
_ بیانگرحداکثرسرعت جریان هوا در ریه هامیباشدوبرحسب لیتر دردقیقه بیان میشود.
_ میزان آن دربرزگسالان۶۰-۲۰ لیتردردقیقه میباشد

  • مانیتورینگ پارامترهای مهم تنفسی درصفحه نمایش دستگاه
    _ پارامترهای مهم تنفسی ازقبیل فشارراه هوایی،فشاراکسیژن،حجم جاری،فلوی دمی و… بایستی درنمایشگردستگاه قابلیت نمایش داشته باشد.
  • وضعیت آلارم های دستگاه
  • حداکثرفشارمخزن اکسیژن دستگاه
  • وضعیت صفحه نمایشگر دستگاه
  • توجه به ونتیلاتور وپارامترهای آن براساس محل و نوع بیماران
    _ ونتیلاتور بزرگسالان، ونتیلاتوراطفال و ونتیلاتور پرتابل

 

مهندس پزشک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما